Javed Zaki’s two poems to Paash

Piyaare sajjan ‘Paash’ de naaNviN 2 nazmaaN.

 

“Be’Surte Vaile da Veerva”

Kei ruttaaN (moasam) tooN shaam tooN pehlaaN
shaam cha theeve
NeriaaN da rass pee pee vaila
Annha moora
Thukka tutta
Choora choora
Jillha Jillha jeeve
Antt be’lajja
Surt kochajja
Do neze te bakhda sooraj
Vekh neiN sakda

Aao sajno!
Vaile di bad’raNgi rutt (moasam) nooN
GooRhe raNg vich raNgaiy
Loki varaaN, dhole gaavan
JeRhe raah vi laNgaiy
Kei ruttaaN (moasam) tooN vaile de haddaaN peraaN vich
kaanR(*) pei nooN bhanaiy

(*)=KaanR. Minh penR paarooN gilli muNji nooN kaanR pe jaaNdi e te ohda ik paava ucha ho jaaNda e. KaanR kaddan lei doNveeN paase baNde biThhaiy jaaNde neiN.

 

 

“Shaala Khalqat AnR’khee Theeve”Rutt (moasam) mat’aali
Lao naaN laali
Dhundh badlaaN di sillhi
Chaare joohaaN chupp da kuhra
ThhaThhri, jillhi jillhi
NaaN kisse athri taahNg da bulla
Laah darr khoaf da julla
Sooraj di akh mathe dhar ke
Qehr aNgaare bokkaaN bhar ke
Aa sheraaN vich kooke
Vaile di akh ratRi theeve
Takni makda koola
Soochaan de muddh bhaNbhaR solgan
Paiy jaaiy naabhar raola
Shaala khalqat anR’khee (laaj’patt waali) theeve
Karam kere kujh moala

Javed Zaki’s poem dedicated to Paash

I have thoroughly read ‘PAASH” poetry (Inkaar). He was a great revolutionary, killed by fundamentalists for his progressive ideals and work. As a matter of fact, I dedicated one of my poems to him…

 

Tandoor bhakhao tandoor…

GallaaN chhaddo aahre laggo…

gille chhoade vi bhakh posan…

tusi dhoni val khayaal rajhao…

Dhoni di laat da manaara bansi…

Te aale dwaale diaaN saariaaN chungaaN…

kirmo kirmi kirsun…

Dhoni di laat naabhar (rebel) gabh-rooaaN de piR buj poan da nishaan bansi…

Maae  bukht bhare, naabhar sheedaaN de vaen nieN paai de…

OnhaaN de dhole gaai de ne…

OhnaaN de naaN ratte jhandiaaN te likkh ke…

Aazadi di sik (chahat) nooN chaRhaave chaRhaai de ne…

OhnaaN de naaN bakhde mathiaaN (foreheads) te likkh ke…

Khalqat vich gumm (lost) thi jaai da e…

EviN bulsi dive toaN diva…

OhnaaN de naaN jungel bailiaaN te vassan aale kaale badlaaN de monhaaN (faces) te likkh chhoRi da e…

EviN Dulla Bhatti, Ahmad khharl te Bhagat Singh jaie naabhar gabh-rooaaN de jhund ugsan…

Tandoor bakhaan da unt mudh…

Te fer paksan roat (large breads).

 

 

Javed Zaki –

zakimoha@msu.edu

Javed Zaki’s poem about Paash

…..(Kabhudde Vaila da Opaa)…..

 

Pata neiN vaile nuN keeh hoye
Vaila kisey khope lagge kohloo de bel waaNgooN
…das baaraN fuTT de chakar vich ghumda piya e
Ya, kisey daRhi waale buDDhe boRh thalle beThhi
…majh waaNg, apne khoraaN te khalon tuN waaNjhi
Ya, kisey amlee jeye baNde waang, jehRa apne
…doare bhari sardaaee di chiTyaaee vich Timkde
…jhoaliyaan nuN ee sach jaan ke be-sudh piya rehNde

JehRa vaile de pichhe sir suTT ke chalde
Vaila ohnuN dhreekde, madholde
Aao, vaile de athhre mushki ghoRe nuN lagaam paaye
OhnooN apni aDDi te laaiye
Ohdi maThhi tirikhi chaal nuN apni mann-marzi da
mothhaaj banaye
Aao, vaile nuN keeliye
Dulle Bhatti, Ahmad Kharal, Bhagat Singh te Pash jeye
…gabhrooaaN de naabar kartabyaaN de taweet
…vaile di ragaaN vich gholiye
Vaile nuN apni mann-marzi chalaaye te madholiye
Aao, vaile nuN apne wass ich karye

Javed Zaki

zakimoha@msu.edu

Harbhajan Sohi’s poem to Paash

drvysL aWKF vflf Auh dbMg sLfier

 jo ijAUx dI mVHk nUM gfieaf kry

ijLMdgI dy hfx dy

bolF KuxoN qVPLy kdy

JfV pWlf rohIeyN cVH jfieaf kry

 

pr jdoN vI ijLMdgI

mOq sMg iBVdI idsy

Pyr csLmy vFg PuWt afieaf kry

 

Auh kuPLr dI jUT ‘qy

plky nhIN ijAUNieaf

 

Auh jLlflq dI jLihr

cVHky nhIN miraf

 

sLohidaF dIaF sLfnIaF

Brky nhIN ijAUNieaf

 

Auh sihm dy sIq ivWc

Trky nhIN miraf

 

aKLIr mOq ivWc vI

sWc df klfm pVH igaf

 

bolF dI lWj pfldf

aWg df snfn kr igaf

 

drvysL aWKF vflf Auh dbMg sLfier

jo ijAUx dI mVHk nUM gfieaf kry

Paash Di Yaad Vich-Vartmaan De Rubru

In Memory of Prof Harbhajan Sohi

ìÇá§âÅ ÇòÖ¶ ÕÅ: ÔðíÜé ïÔÆ ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î î½Õ¶ ÇÂÕ¾á ù çì¯èé Õðç¶ Ô¯Â¶ âÅ: êðÇî§çð ÇÃ§Ø Áå¶ î§Ú Óå¶ ÇìðÅÜîÅé ÕÅîð¶â ïÔÆ çÆ ÜÆòé-ÃÅæä îÇÔ§çð Õ½ð Áå¶ Ô¯ð ì¹ñÅð¶Í

 

ÕÅîð¶â ïÔÆ ù ôðè»ÜñÆ ç¶ä ñÂÆ ò¼âÆ Ç×äåÆ ñ¯Õ 깼ܶ

ìÇá§âÅ, BF ܱé (Õ§òñÜÆå ÇÃ§Ø Çþè±)-ÇÂæ¶ éÕÃñìÅóÆ ñÇÔð çÆ À¹µØÆ ÃõôÆÁå Áå¶ ÃÆ.êÆ.ÁÅð.ÃÆ.ÁÅÂÆ. (ÁËî.ÁËñ.) ç¶ ÃÕ¾åð ÕÅîð¶â ÔðíÜé ïÔÆ ù ôðè»ÜñÆ Çç¾åÆ ×ÂÆÍ ÕÅîð¶â ÔðíÜé ïÔÆ ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î Õî¶àÆ ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶ ÃîÅ×î ìðéÅñÅ ð¯â Óå¶ ñÅÇÂé÷ Õñ¾ì ÕÇîÀ±ÇéàÆ ÔÅñ ç¶ ÁÔÅå¶ Á§çð Ö¹¾ñ·¶ ê¿âÅñ ÇòÚ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÕÅîð¶â ÔðíÜé ïÔÆ çÆÁ» åÃòÆð», éÕÃñìÅóÆ ñÇÔð ù çðÃÅÀ¹ºç¶ ÇÂéÕñÅìÆ éÅÁÇðÁ» Áå¶ ìËéð» éÅñ Ãܶ ê¿âÅñ ÇòÚ îÅÔ½ñ ì¶Ô¾ç קíÆð ÃÆÍ ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î çÅ ÁÅð§í ÕÅîð¶â ÔðíÜé ïÔÆ ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î Õî¶àÆ ç¶ ÕéòÆéð ÜÃêÅñ ܾÃÆ òñ¯º ÕÅîð¶â ïÔÆ çÆ ë¯à¯ ù ÔÅð êÇÔéÅÀ¹ä éÅñ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂà À¹êð§å ÕÅîð¶â ÔðíÜé ïÔÆ çÆ ÜÆòé ÃÅæä îÇÔ§çð Õ½ð, ÃÆ.êÆ.ÁÅÂÆ.ÁËî.ÁËñ. (ÇéÀ± âËî¯Õð¶ÃÆ) ç¶ Ã±ìÅ ÃÕ¾åð çðôé ÖàÕó, ñ¯Õ ç×ðÅî î§Ú ç¶ Ã±ìÅÂÆ Üéðñ ÃÕ¾åð ìñò§å îÖ±, ÇÂéÕñÅìÆ êðÚ¶ ÒñÅñ êðÚîÓ ç¶ êzåÆÇéè ÃzÆ î¹ÖÇåÁÅð ÇÃ§Ø ê±ÔñÅ Áå¶ âÅ: ùðÜÆå ñÆ é¶ ë¯à¯ ù ÔÅð êÇÔéÅÂ¶Í âÅ: êðÇî§çð ÇÃ§Ø Ã§è± é¶ ê¿ÜÅìÆ ÇÂéÕñÅìÆ ð§× î§Ú ç¶ æ§î· ÃzÆ ×¹ðôðé ÇÃ§Ø çÆ åðø¯º ÔÅð êÇÔéÅÇÂÁÅÍ ÇÂà À¹êð§å ÇÂÕ¾á òñ¯º ç¯ Çî§à çÅ î½é Öó·¶ Ô¯ Õ¶ ÕÅîð¶â ïÔÆ ù ôðè»ÜñÆ Çç¾åÆ ×ÂÆÍ ñ¯Õ ç×Æå î§âñÆ íç½ó òñ¯º ÕÅîð¶â ÔðíÜé ïÔÆ çÆ îÅú-÷¶-å¹§× ç¶ ÇçÔ»å Óå¶ ÇñÖÆ ÕÇòåÅ ÒÚ¾ê± å» Úñç¶ ðÇÔä×¶Ó ÃÅ÷» éÅñ ê¶ô ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÃîÅ×î ù çì¯èé ÕðÇçÁ» ò¾Ö-ò¾Ö ì¹ñÅÇðÁ» é¶ ÇÂÕ êzê¾Õ Áå¶ ÇÃðÜäÅåîÕ ÕÇîÀ±ÇéÃà ÇÂéÕñÅìÆ ÁÅ×± òܯº ÕÅîð¶â ïÔÆ çÆ êzÇåíÅ ù À¹ÇÚÁÅÇÂÁÅ Áå¶ À¹é·» ç¶ ÇçÔ»å ù Ãî¹¾ÚÆ ÕÇîÀ±ÇéÃà ÇÂéÕñÅìÆ ñÇÔð ñÂÆ ò¾âÅ ØÅàÅ ×ðçÅÇéÁÅ þÍ ÕÅîð¶â ÔðíÜé ïÔÆ çÆ ÁÅêäÆ Üæ¶ì§çÆ ÃÆ. êÆ. ÁÅð. ÃÆ. ÁÅÂÆ. (î.ñ.) çÆ Õ¶ºçðÆ Õî¶àÆ ç¶ Ã§ç¶ô Á§çð ÕÅîð¶â ÔðíÜé ù ÕÇîÀ±ÇéÃà ÒÇÂéÕñÅìÆ Ö¶î¶ çÅ ÇÃðÕ¾ã ÁÅ×±Ó ÇÕÔÅÍ ôðè»ÜñÆ Õî¶àÆ ç¶ ÕéòÆéð é¶ ÃzÆ Ü¾ÃÆ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃîÅ×î ÇòÚ ÇÕö éÅ ÇÕö ÕÅðé éÅ ê¹¾Ü ÃÕä òÅñÆÁ» Áé¶Õ» ÔÆ ÁÇÔî ôõÃÆÁå» é¶ ÁÅêä¶ Ã§ç¶ô í¶Ü¶ ÔéÍ ÃîÅ×î ç¶ ÁÖÆð ÇòÚ ÕÅîð¶â ïÔÆ çÆÁ» ÁÃæÆÁ» ç¶ Õñô ù Ãî¹¾Ú¶ ÇÂÕ¾á òñ¯º Ãî±ÇÔÕ ÇòçÅÇÂ×Æ Çç¾åÆ ×ÂÆÍ ÁÃæÆÁ» ù Õ½îÆ ôÔÆç» ïÅç×Åð é¶ó¶ ÜñêzòÅÔ Õðé ñÂÆ BG ܱé ù Ô¹ÃËéÆòÅñÅ ÇñÜÅÇÂÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ

Kamal Kang’s poem

http://kamalkang.blogspot.com/2008/07/blog-post_26.html

ਯਾਰੋ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦਾ, ਮੈਂ ਗਾਉਂਦਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ
ਮੈਂ ਹੱਸਦਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ, ਮੈਂ ਰੋਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ

ਮੈਂ ਤੁਰਦਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ, ਮੈਂ ਜੱਚਦਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ
ਮੈਂ ਵਸਦਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ, ‘ਤੇ ਨੱਚਦਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ

ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਲਿਖਦਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ
ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਏ, ਮੈਂ ਸਿੱਖਦਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ

ਮੇਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰੱਬੋਂ ਆਈ ਏ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਨਾਲੋਂ ਮਿੱਠੀ ਏ
ਐਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਰ ਜਹਾਨ ਉੱਤੇ, ਅੱਜ ਤਾਂਈ ਕਿਸੇ ਨਾ ਡਿੱਠੀ ਏ

ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਸੱਚੇ ਨਾਨਕ ਦੀ, ਨਾਲ਼ੇ ਬੁੱਲੇ, ਵਾਰਸ, ਯਾਰ ਦੀ
ਸ਼ਿਵ, ਪਾਸ਼, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪੀਤਮ ਤੇ, ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਸਰਦਾਰ ਦੀ

ਧਨੀ ਰਾਮ ਤੇ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ, ਹਾਂ ਬਾਹੂ ਅਤੇ ਦਮੋਦਰ ਦੀ
ਸੁਬਾਹ ਨੂੰ ‘ਜਪੁ ਜੀ’ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬਾਣੀ ‘ਸੋ ਦਰ’ ਦੀ

ਅੱਜ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਚਾ ਕਰਦੇ ਜੋ
ਅੱਜ ਲੱਖਾਂ ਹੀਰੇ ਚਮਕਣ ਉਹ, ਨਾਂ ਇਸ ਦਾ ਉੱਚਾ ਕਰਦੇ ਜੋ

ਕੁਝ ਮਾਂ ਤੋਂ ਨਾਬਰ ਵੀ ਹੋਏ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਗੁਮਰਾਹ ਲੱਗਦੇ ਨੇ
ਜੋ ਮਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਬਗਾਨੀ ਨੂੰ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸਦੇ ਨੇ

ਮੁੜ ਆਓ ਹੁਣ ਵੀ ਘਰ ਵੱਲੇ, ਅਜੇ ਸ਼ਾਮ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ
ਨਾ ਬੇਰ ਹੀ ਡੁੱਲ੍ਹੇ ਬਿਗੜੇ ਨੇ, ਨਾ ਮਾਂ ਹੀ ਸਾਡੀ ਹੈ ਮੋਈ

ਮਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਹੀ, ਅਸੀਂ ਕਰ ਬੈਠੇ ਹਾਂ ਖੁਦ ਯਾਰੋ
ਕਿਸੇ ਵੈਦ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਬੇਦਾਗ਼ ਹੈ ਚਾਹੁੰਦੀ ਦੁੱਧ ਯਾਰੋ

ਕਿੰਝ ਮੋੜੇਂਗਾ ‘ਕੰਗ’ ਦੱਸ ਜਾਈਂ, ਮੁੱਲ ਮਾਂ ਦੀ ਕਰਣੀ ਦਾ ਚੰਨਾ
ਕੁਝ ਲਹੂ ਤੇਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ, ਆ ਭਰ ਜਾ ਖਾਲੀ ਇਹ ਛੰਨਾ
ਕੁਝ ਲਹੂ ਤੇਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ…..

a collective poem

पहाड़ पर कविता जैसा कुछ…..

हम आए थे पहाड़ पर
‘गाँव का बीजगणित’ १ पढ़ने
और खो गए
‘कागज के प्रदेश में’ २
चलो वहां चलें
जहां ‘जमीन पक रही है’ ३
और जिस जगह
‘एक दिन बोलेंगे पेड़’ ४
और होगा ‘युग परिवर्तन’. ५

कभी हमने देखी थी
‘पहाड़ पर लालटेन ६
जो ‘अंधेरे में’ ७ टिमटिमा रही थी
और आसमान में ‘चाँद का मुंह टेढ़ा’ ८ था.

कुछ लोग भटक रहे थे
‘संसद से सड़क तक’ ९
‘दूसरे प्रजातंत्र की तलाश में’ १०
और कुछ (लोग) अटके थे
‘गंगा तट’ ११ पर
‘साए में धूप’ १२ खोजते हुए
‘चकमक की चिंगारियों’ १३ के साथ
‘आज ‘निरुपमा दत्त बहुत उदास’ १४ थी
हालांकि वह जानती थी
कि ‘बीच का कोई रास्ता नहीं होता’ १५

सड़क पर घूमता हुआ ‘रामदास’ १६
‘आत्महत्या के विरुद्ध’ १७
इस ‘अकाल वेला में’ १८
खोज रहा था – ‘अपनी केवल धार’ १९

‘बस्स, बहुत हो चुका’ २०
‘गूंगा नहीं था मैं’ २१
‘कल सुनना मुझे’ २२
‘दो पंक्तियों के बीच’ २३
‘इसी दुनिया में’ २४
इसी जगह
जहां ‘दुनिया रोज बनती है’ २५
_____________

१-कुमार कॄष्ण २-संजय कुंदन ३-केदारनाथ सिंह ४-राजेश जोशी ५-सुदर्शन वशिष्ठ ६-मंगलेश डबराल ७-मुक्तिबोध ८-मुक्तिबोध ९-धूमिल १०-धूमिल ११-ज्ञानेन्द्रपति १२-दुष्यंत कुमार १३- मुक्तिबोध १४-कुमार विकल १५-पाश १६-रघुवीर सहाय १७-रघुवीर सहाय १८-केदारनाथ सिंह १९-अरुण कमल २०-ओमप्रकश बाल्मीकि २१-जयप्रकाश कर्दम २२-धूमिल २३-राजेश जोशी २४-वीरेन डंगवाल २५-आलोक धन्वा
______________

( इस सामूहिक कविता प्रयास से जुड़े जो छह लोग थे उनके नाम हैं – इकरार अहमद (उत्तर प्रदेश) , देवेन्द्र चौबे (दिल्ली) , अनिल धीमान (पंजाब) , नरेश कोहली (मध्य प्रदेश) , गोपीलाल मेहरा (राजस्थान) और सिद्धेश्वर सिंह (उत्तराखंड). साथ लगा चित्र समरहिल रेलवे स्टेशन का है जहां रात के भोजन के बाद सूने प्लेटफार्म पर हमारी महफ़िल जमती थी और रेल की ठंडी पटरियों के साथ किशोर, युवा और बुजुर्ग -बलिष्ठ देवदार वॄक्ष श्रोताओं में शामिल हुआ करते थे )

http://kabaadkhaana.blogspot.com/2008_10_01_archive.html

Javed Zaki’s poem

…..(Kabhudde Vaila da Opaa)…..

Pata neiN vaile nuN keeh hoye
Vaila kisey khope lagge kohloo de bel waaNgooN
…das baaraN fuTT de chakar vich ghumda piya e
Ya, kisey daRhi waale buDDhe boRh thalle beThhi
…majh waaNg, apne khoraaN te khalon tuN waaNjhi
Ya, kisey amlee jeye baNde waang, jehRa apne
…doare bhari sardaaee di chiTyaaee vich Timkde
…jhoaliyaan nuN ee sach jaan ke be-sudh piya rehNde

JehRa vaile de pichhe sir suTT ke chalde
Vaila ohnuN dhreekde, madholde
Aao, vaile de athhre mushki ghoRe nuN lagaam paaye
OhnooN apni aDDi te laaiye
Ohdi maThhi tirikhi chaal nuN apni mann-marzi da
mothhaaj banaye
Aao, vaile nuN keeliye
Dulle Bhatti, Ahmad Kharal, Bhagat Singh te Pash jeye
…gabhrooaaN de naabar kartabyaaN de taweet
…vaile di ragaaN vich gholiye
Vaile nuN apni mann-marzi chalaaye te madholiye
Aao, vaile nuN apne wass ich karye

Javed Zaki

http://www.apnaorg.com/guestbook/guestbooko14.html

Jaspal Jassi’s poem to Paash

               

                drd hfËr hY!

- jspfl jwsI
 

(rfxI pfÈ dy drd nUM smrpq) (1) mYnUM qF huxy bws qyrIaF AuNglF `c PVI isgrt dy qmfkU `coN mihk afAux lwgI sI hux mYnUM vI supinaF dy pMGUVy `qy lor afAux lwgI sI mYN qurnf iswK rhy apxy hI kdmF dI afht sMg gfAux lwgI sI rIJF ny ( “mMjIaF pIVHIaF buhfrIaF” dI dunIaF `coN) nIly aMbr nUM mUMh kIqf sI qy suwqy rhy idl ny hOlI hOlI DVkxf ÈurU kIqf sI ajy qYN myrIaF nËrF `c afpxf aks qwkxf sI mYN igwiDaF dI rfxI bx qyrf hwQ PV ky nwcxf sI ajy iËMdgI dy ipV ny afpxf sfQ qwkxf sI mYN hoNd afpxI nUM ajy toihaf hI sI qyrI hoNd dy PYly hoey aMbr df lV Coihaf hI sI iËMdgI, myrIaF nËrF nUM mohx lwgI sI mYnUM, afpxIaF gwlF suxfAux lwgI sI mYN, Èfied jMmI hoeI brP sF pihlF myry mfsUm cMn nUM vI bVf icr pqf nf lwigaf myry aMdr koeI suwqI ndI ipGlx leI mGdy sUrj dI Duwp mMgdI rhI qyrIaF nËrF `c afpxI TMZk dy aks qoN zrdI mYN qyrf hwQ PVno sMgdI rhI hux jdoN myry aMdr koeI mcldf Jrnf qyrIaF nËrF `c isMm afAuNdf sI mYN iKV jFdI myry aMdr vI kuJ ijAuNdf sI ivgsxf, PYlxf qy juafn hoxf cfhuMdf sI hux afpxI glvwkVI vI PrË qoN qrfnf bxn lwgI sI iËMdgI afpxf vI, iewk inwkf ijhf ‘Psfnf jxn lwgI sI hfey! iks ruwqy af Jpty Auh klmUMhyN iÈkfrI hux qF bws hvf AuzdI hY ies ‘Psfny dy kohy hoey KMBF dy tukiVaF nUM lY ky! (2) myrf AuWjiVaf ‘Psfnf vI iewk inwkI ijhI gvfhI hY mOldI iËMdgI dI mihk df hr ikxkf ikvyN lohy df kx bx ky AuhnF dI sfh nlI ivwc atk jFdf hY Auh, jo iËMdgI dy KuwlHI pOx vgxf locdy sfhIN aqIq df muÈikaf smuMdr Brn afey ny ikvyN jrdy iksy iKVdy hoey qrfny nUM ikvyN sihMdy myry inwky ijhy ‘Psfny nUM aflHxy bot awK KolHy Auh ÉUnI sfjÈF rcdy bnyry kfg jy boly Auh KUnI sfjÈF rcdy ÈrINh dy pwq bUihaF `qy Auh ÉUnI sfjÈF rcdy kuafry nYx GVdy ibMbH hfxI df Auh ÉUnI sfjÈF rcdy Auh afpxy dohF dy jMmdy ‘Psfny `qy Jpty Auh poh dI Duwp ijhy qyry inÈfny `qy Jpty rgF ivwc dOVdI rwq dy qrfny `qy Jpty Auh krvt lY rhy pUry Ëmfny `qy Jpty ajy vI, aMbrIN Auzdy jhfËF nUM qyry nf afAux `qy rosy ivKfAuNdI sfzI bflVI dI nËr qoN lY ky ÉUnI sfjÈF dI pYV nUM dwbdy qyry nYxF dy cfnx qwk ijwQy vI ijAuNdI iËMdgI df icMnH imilaf hY AuhnF ny Jpt mfrI hY Auh sfh lYNdy hvf nUM nIl pY jFdy AunHF dI hoNd jIvn leI Guxy vrgI Auh bihky DVkdy jIvn dI GMzI `qy lhU dy jfm Br Br pIx dy ÈONkI Auh afpxf ÈOk pflxgy jdoN qwk iËbHf huMdy qoqly bolF dIaF KbrF dy swl zUMGy iqwKIaF nhuMdrF dI Psl nhIN jMmdy imwDIaF AuWjVIaF qy drVIaF swQF iewk dUjI df hwQ PV ky jdoN qwk hox nf KVHIaF crKVI cfVHy hoey hfsy dygIN AubldI mmqf cfvF dy glF ivc ltkdy toty qwqI qvI `qy sVdIaF rIJF afiraF sMg cIrIaF sFJF nyiËaF `qy tMgIaF axKF puwTIaF KwlHF lhfAuNdy gIq mihMdI dy jdoN qwk joV ky isr vfr cMzI dI nhIN gfAuNdy bMd bMd kt rhI iËMdgI dy hr lUMa `coN jdoN qwk ËPrnfmy jnm nhIN lYNdy Auh afpxf ÈOk pflxgy poh dI Duwp ijhy qyry inÈfny leI rgF ivwc dOVdI rwq dy qrfny leI krvt lY rhy pUry Ëmfny leI myry AuWjVy ‘Psfny df drd hfËr hY (not- ieh kivqf pfÈ dI Èhfdq qoN bfad 1988 ivwc ilKI geI sI.) (Pon- 94631 67923)